Εξέλιξη Κλίματος

Το παρακάτω γράφημα παρουσιάζει την εξέλιξη της θερμοκρασίας και των βροχοπτώσεων την τελευταία εξαετία στην Αθήνα. Τα στοιχεία προέχρονται από τον Μετεωρολικό Σταθμό Θησείου - τον παλιότερο του Αστεροσκοπείου Αθηνών. Δυστυχώς δεν υπάρχουν αρκετά δημοσιευμένα ιστορικά στοιχεία από άλλα σημεία της Ελλάδος και αμφιβάλω εαν υπήρχαν αρκετοί μετεωρολογικοί σταθμοί πριν το 2000, πόσο μάλλον την τριακονταετία που χρησιμεύει ως "βάση σύγκρισης".

(με κλίκ πάνω στην εικόνα φαίνεται μεγάλο διάγραμμα)

Το εξαιρετικά ανησυχητικό στοιχείο που μάλιστα φαίνεται χαρακτηριστικά στο παραπάνω διάγραμμα είναι η συνεχής μείωση της βροχόπτωσης ακόμη και εαν αυξήθηκε σημαντικά ο αριθμός ημερών βροχής το 2008. Αισθανθήκαμε πράγματι ότι έβρεξε περισσότερο το 2008 σε σχέση με το 2007, αλλά όπως φαίνεται τελικά η βροχή που έπεσε ήταν λιγότερη ακόμη και από την πιο ξηρή χρονιά (2007) όπου σπάσαμε όλα τα ρεκόρ: είχαμε τις λιγότερες ημέρες βροχής, την μικρότερη βροχόπτωση συνδυασμένες με τις υψηλότερες θερμοκρασίες στην εξαετία. Για να μην ξεχνιόμαστε το 2007 ο καιρός έσπασε τα ακόλουθα ρεκόρ:

- Τον Ιαν 2007 σημειώθηκε η μικρότερη βροχόπτωση τα τελευταία 50 χρόνια. Παράλληλα ο πλανήτης γνώρισε τον πιο θερμό χειμώνα από το 1880

- Τον Ιούνιο 2007 (19-28) σημειώθηκε καύσωνας σε ολόκληρη την Ελλάδα. Στο Θησείο είχαμε την υψολότερη τιμή (44,8) από το 1987 ενώ η αμέσως επόμενη ήταν το 1998 (43)

-Τον Ιούλιο 2007 (22-25) σημειώθηκε 2ος καύσωνας κάτι που είχε γίνει μόνο άλλη μια φορά (το 2000) από το 1987 . Μάλιστα ο καύσωνας του Ιουλίου ήταν ο μεγαλύτερος σε διάρκεια (4 ημέρες συνεχώς πάνω από 40 C) από το 1987.

- Τον Αύγουστο 2007 (20-30) σημειώθηκε 3ος καύσωνας κάτι που δεν έχει γίνει ποτέ από το 1987. Οι άνεμοι βοήθησαν στην εξάπλωση πυρκαϊών σε ολόκληρη την χώρα με αποτέλεσμα 70 νεκρούς και τεράστιες καταστροφές.

Η αύξηση των ημερών βροχής το 2008 είναι ενθαρυντική όπως επίσης και η σημαντική αύξηση της βροχόπτωσης που έχουμε το πρώτο τετράμηνο του 2009 (δεν φαίνεται στο διάγραμμα). Είναι όμως ακόμη νωρίς για κάποιο οριστικό συμπέρασμα. Θα κάνουμε απολογισμό στος τέλος του έτους.

H πορεία θερμοκρασίας - βροχόπτωσης στην 6ετία

Η αίσθηση που υπάρχει ότι η μέση θερμοκρασία αυξήθηκε και φέτος ενώ οι βροχές έχουν μειωθεί τα τελευταία χρόνια επιβεβαιώνονται αποτα στοιχεία. Το παρακάτω διάγραμμα παρουσιάζει συνοπτικά την κατάασταση (στοιχεία από τον Μετεωρολικό Σταθμό στο Θησείο - τον παλιότερο του Αστεροσκοπείου Αθηνών).

(με κλίκ πάνω στην εικόνα φαίνεται μεγάλο διάγραμμα)

Η τριακονταετία 1961 - 1990 αποτελεί την "βάση" σύγκρισης. Οι τιμές που εμφανίζονται είναι οι μέσες τιμές για ολόκληρη την τριακονταετία.

Αυτό που παρατηρεί αμέσως κανείς, είναι ότι μειώνονται σημαντικά και σταθερά οι Ημέρες Βροχής από το 1960 μέχρι σήμερα. Παρόλα αυτά το ποσό βροχόπτωσης (χιλιοστά) μόλις πέρυσι (το 2007) έπεσε κάτω από τα 376 χιλιοστά βροχής που ήταν η βάση. Θα δούμε εάν η τάση αυτή συνεχίσει φέτος και του χρόνου. Αυτό σημαίνει ότι η κλιματική αλλαγή έχει ως αποτέλεσμα κυρίως λιγότερες και περισσότερο έντονες βροχές. Αυτό σε συνδυασμό με την υποβάθμιση των εδαφών, οδηγεί στην μικρότερη κατακράτηση νερού από το έδαφος και επομένως λιγότερα πόσιμα νερά.

Τέλος η μέση μέγιστη θερμοκρασία παρουσιάζει μια σταθερή αύξηση με ακοκορύφωμα το 2007. Να δούμε εαν η τάση αυτή συνεχιστεί φέτος και τα επόμενα χρόνια.

Ο ΜΥΘΟΣ της ΣΥΝΕΧΟΥΣ Ανάπτυξης

Ζούμε δύσκολους καιρούς. Η οικονομική κρίση έρχεται αμέσως μετά την συνειδητοποίηση της περιβαντολογικής κρίσης. Και τα δύο έχουν προβλεφθεί εδώ και περίπου 20 χρόνια.

Η περίφημη έκθεση "Τα όρια της ανάπτυξης" (Limits to Growth) χλευάστηκε από μεγάλη μερίδα εκπρόσωπων της τεχνολογίας, των οικονομικών και της πολιτικής, ως μια "καταστροφολογική" έκθεση που δεν υπολογίζει την ΣΥΝΕΧΗ επιστημονική και τεχνολογική "πρόοδο" της ανθρωπότητας ...

Όμως προφανώς όλοι οι άνθρωποι αυτοί έχουν χάσει την επαφή τους με την πραγματικότητα και την απλή λογική. Είναι πολύ απλό. Η συνεχής και σταθερή ανάπτυξη μιας οποιασδήποτε ποσότητας, είτε αυτή λέγεται χρέος ή δανεισμός ή πληθυσμός ή κατανάλωση ενέργειας, αποτελεί μια ΕΚΘΕΤΙΚΗ μαθηματική εξίσωση! Μια εκθετική ανάπτυξη σε ένα σαφώς περιορισμένο περιβάλλον, είναι με πολύ απλά λόγια ΑΔΥΝΑΤΗ!

Μάλιστα η εκθετική ανάπτυξη είναι πολύ ύπουλη και οδηγεί σε καταστροφές και απότομες καταρεύσεις! Διότι όταν υπάρχει μια σταθερή ανάπτυξη μιας ποσότητας 7% ετησίως η εξίσωση μας δίνει τον χρόνο διπλασιασμού της ποσότητας στα 10 χρόνια. Έτσι, εαν έχουμε ένα μπουκάλι με βακτήρια που διπλασιάζονται κάθε 1 λεπτό, πότε νομίζετε ότι τα βακτήριά μας θα συνειδητοποιήσουν πως το μπουκάλι γέμισε και δεν μπορούν να πολλαπλασιάζονται άλλο; Πολύ, πολύ αργά, την στιγμή που ο πληθυσμός τους θα έχει καταλάβει το μισό μπουκάλι ...

Μα τι λες τώρα θα πει κάποιος, έχουν μισό ακόμη μπουκάλι να αναπτυχθούν, που το βλέπεις το πολύ αργά! Σωστά; Λάθος! Εαν τους έχει πάρει ας πούμε 1 ώρα παρά 1 λεπτό για να φθάσουν στο μισό μπουκάλι, πόσο νομίζετε ότι τους μένει για το υπόλοιπο μισό;;;

1 λεπτό, 1 μόνο λεπτό τους μένει για να το εξαντλήσουν!

Ενώ τους πήρε σχεδόν 1 ώρα για το μισό μπουκάλι, αρκεί μονάχα 1 λεπτό για το υπόλοιπο μισό! Αυτή είναι η εκθετική συνάρτηση.

Η απεριόριστη ανάπτυξη σε έναν πεπερασμένο κόσμο είναι απλά αδύνατη! Η απεριόριστη ανάπτυξη είνα μονάχα δυνατή στην ΝΟΗΣΗ, στην φαντασία, σε αδύναμα μυαλά που κατευθύνονται από την ματαιοδοξία και την απληστία.

Το video που ακολουθεί είναι πραγματικά εξαιρετικό!

Οι μικροοργανισμοί βασιλεύουν στον πλανήτη ΓΗ

Νομίζουμε ότι έχουμε καταφέρει πολλά ως είδος μέσω της τεχνικής και της ευφείας μας. Όμως το κυρίαρχο είδος πάνω στον πλανήτη εδω και 4 δισεκατομμύρια χρόνια είναι τα πρωτόζωα (μικρόβια) και τα βακτήρια.

Ακολουθούν μερικές στατιστικές για να πεισθούν οι "σκεπτικιστές" που παρακολούθησαν το video του προηγούμενου πόστ:

* Τα πρωτόζωα και τα βακτήρια εμφανίζονται παντού, κυριολεκτικά παντού, όπου υπάρχει ζωή. Στα δάκτυλά μας κατοικούν μικροσκικοί σπόροι από μύκητες περιμένοντας τις κατάλληλες συνθήκες να αναπτυχθούν και περισσότερα απο 400 (!) μικροσκοπικά είδη μικροβίων κατοικούν στο στόμα μας.

* Η μικρότερη δυνατή περιοχή του χώρου καταλαμβάνεται από μερικά εκατομμύρια βακτήρια, σχηματίζοντας ένα αληθινά συνεχές - από κάθε πρακτική σκοπιά - ζωντανό στρώμα το οποίο εκτίνεται από μερικές δεκάδες χιλιόμετρα κάτω από την επιφάνεια της γης μέχρι μερικά χιλιόμετρα μέσα στην ατμόσφαιρα.

* Τα βακτήρια μπορούν και επιβιώνουν στην πιο ακραίες συνθήκες

• Το Pyrolobus fumari αγαπάει τον καύσωνα. Ζει άνετα γύρω στους 105 βαθμούς Celcius, αναπαράγεται στους 112 βαθμούς και σταματά να μεγαλώνει όταν πέσει στην "παγωνιά" των 90 βαθμών Celcius! To ανώτατα θερμικό όριο για την ύπαρξη ζωής εκτιμάται πως είναι οι 150 βαθμοί Celcius. Η έρευνα πάντως για τα υπερ-θερμόφιλα βακτήρια συνεχίζεται και το όριο αυτό δεν είναι ακόμη οριστικό.
• Τα acidophiles θριαμβεύουν σε όξινα περιβάλλοντα (λιγότερο από 2 PH) όπως οι θειούχες πηγές ηφαιστειακών εκβολών. Συγκριτικά η τιμή PH του υγειούς ανθρώπινου δέρματος είναι 5 και του καθαρού νερού 7 που θεωρείται ως ουδέτερο,
• Φυσικά υπάρχουν και τα alcaliphiles που ζουν σε αλκαλικά περιβάλλοντα όπως λίμνες πλούσιες σε διοξείδο του άνθρακα.
• Το είδος Halomonas, ένα από τα βαρόφιλα, μπορεί και ζει στον πυθμένα του Ειρηνικού Ωκεανού και χρειάζεται μια πίεση γύρω στις 1.000 ατμόσφαιρες για να επιβιώσει!
• Το πιο σκληρό από όλα όμως, είναι το Deinococcus radiodurans. Αυτό το βακτήριο μπορεί αντέχει 1.000.000 RADs ραδιενεργούς ακτινοβολίας, χωρίς την παραμικρή απώλεια ζωτικότητας. Στα 1.750.000 RADs χάνει μόλις το 37% της ζωτικότητάς του, ενω θα χρειαστούν πάνω από 3.000.000 για να το σκοτώσουν. Συγκριτικά τα 1.000 RADs που είναι η δόση ραδιενέργειας από την έκρηξη στην Χιροσίμα, μπορεί να σκοτώσει τον άνθρωπο μέσα σε 1-2 βδομάδες. Δόση 6.000 RADs μπορεί να σκοτώσει μια παραδοσιακή καλλιέργεια μικροβίων όπως τα E.Coli. Μια ακτινογραφία είναι περίπου στα 0,075 RADs. Οι ηλιακές εκλάμψεις (solar flares) μπορούν να δώσουν μια δόση από 400 - 5.000 RADs.

* Έχουν καταγραφεί συνολικά 1,5 - 1,8 εκατομμύρια είδη και εκτιμάται πως μπορεί να υπάρχουν μέχρι και 100 εκατομμύρια. Μόνο η οικογένεια των μυκήτων διαθέτει 69.000 καταγεγραμένα είδη ενώ εκείνη των μυρμηγκιών 10.000!

* Το πιο πολυπληθές είδος στον πλανήτη είναι βακτήριο, το Prochlorococcus, από το οποίο επιπλέουν στα ήρεμα νερά περίπου 70.000 -200.000 άτομα/ χιλιοστό του λίτρου! Μάλιστα ανακαλύφθηκε μόλις πρόσφατα.

* Μάλιστα οι ωκεανοί είναι εκείνοι στους οποίους βρίσκεται η μεγαλύτερη ποικιλία. Πάνω από το 65% των οικογενειών των ζωντανών οργανισμών κατοικούν στις θάλλασσες, ενώ στην στεριά μόλις το 10%.

Όλα όσα πρέπει να γνωρίζετε για το Περιβαντολογικό

Μετά την ευγενική προτροπή του Ιπτάμενου Ολλανδού αναρτώ το παρακάτω videάκι. Προσοχή! Είναι εξωφρενικά αστείο! Περιέχει όμως όλα όσα θα θέλατε να μάθετε και πρέπει να γνωρίζετε για το Περιβαντολογικό ζήτημα! ENJOY!

Συγκλονιστικές Στατιστικές

Στα 6,5 δις ανθρώπους, το είδος μας έχει ξεπεράσει κατά 100 φορές (!) την βιομάζα οποιουδήποτε άλλου μεγάλου ζώου που υπήρξε ποτέ!

Εάν συνυπολογιστούν τα ζώα (κτηνοτροφία), τα φυτά (γωργία) και τα δένδρα (ξυλία) τα οποία καταναλώνουμε, μαζί με την ανθρώπινη βιομάζα, τότε το είδος μας καταναλώνει περίπου το 40% της ηλιακής ακτινοβολίας που πέφτει στην γη (Αυτό μάλιστα δεν μετράει την σωρευμένη ενέργεια από υδρογονάνθρακες) !

Το είδος μας καταλαλώνει υδρογονάνθρακες με ρυθμό περίπου 1.000.000 χρόνια απόθεσης ετησίως!

(πηγή Edward Wilson, "The future of life")

Ο Βόρειος Πόλος χωρίς πάγο ;

Η μείωση του θαλάσσιου Αρκτικού Πάγου συνεχίζεται με αμείωτη ένταση. Το περισυνό καλοκαίρι είχε δραματικές συνέπειες εκτός από την περιοχή μας και στον Αρκτικό ωκεανό, όπως είχα ήδη γράψει από τον Σεπτέμβριο 2007.

Ο θαλάσσιος αρκτικός πάγος παρουσίασε το καλοκαίρι του 2007 μείωση της ταξής του 65%, σπάζοντας το αμέσως προηγούμενο ρεκόρ του 2005! Βέβαια για να μην υπάρξει κάποια παρανόηση, θα πρέπει να σημειώσω πως ο πάγος κάνει και αυτός τον κύκλο του μέσα σε ένα έτος (περισσότερος πάγος τον χειμώνα, λιγότερος το καλοκαίρι). Στο περυσινό άρθρο υπάρχει ένα σχετικό διάγραμμα του ετήσιου κύκλου. Επομένως εδώ αναφερόμαστε και συγκρίνουμε διαχρονικά την έκταση του πάγου τα καλοκαίρια ΜΟΝΟ.

Αυτό που εντυπωσιάζει και ανησυχεί τους επιστήμονες είναι πως μια μείωση πάγου όπως η περισυνή (552 δισεκατομμύρια τόνοι), θα απαιτούσε 3 χρόνια αντί για 1 σε "κανονικές συνθήκες". Με μια άλλη μέτρηση το καλοκαίρι το 2007 χάθηκε μια επιπλέον έκταση της τάξης του 1.000.000 Km2, κάτι που εντυπωσιάζει εάν συγκριθεί με την μέση τιμή των τελευταίων 10 ετών η οποία ήταν μόλις 100.000 km2 ετησίως σύμφωνα με την ESA.

Αυτό που μας λέει το παραπάνω στοιχείο είναι πως είτε ο ρυθμός μείωσης του πάγου επιταχύνθηκε δραματικά το 2007 ή ότι ήταν απλά μια εξαιρετικά ακραία χρονιά!

Το 2007 όπως ζήσαμε όλοι εδω στην Ελλάδα, ήταν μια ασυνήθιστα ζεστή χρονιά. Τα άσχημα σημάδια είχαν αρχίσει με το ρεκόρ θερμότερου Φθινόπωρου 350ετίας στην Ευρώπη το 2006, συνεχίστηκαν με τις πυρκαϊές του καλοκαιριού που χτύπησαν ιδιαίτερα την μεσογειακή ζώνη (Καλιφόρνια, Ιταλία, Βαλκάνια) και ολοκληρώθηκε με την δραματική μείωση του καλοκαιρινού θάλασσιου αρκτικού πάγου.

Η μείωση αυτή πάντος έχει "ανεβάσει ταχύτητα" από το 2000 και μετά όπως φαίνεται στο εξαιρετικό animation (απαιτεί να τρέχει το Google Earth) που θα δείτε κάνοντας κλίκ στην εικόνα που ακολουθεί:


(Εαν δεν ανοίξει αυτόματα το αρχείο, μπορείτε να το σώσετε και στην συνέχεια να το ανοίξετε μέσα απο το Google Earth)

Πάντως το 2008 ήταν μια αρκετά περισσόσερο "ψυχρή" χρονιά απ΄ότι το 2007. Δεν χρειάζεται να είμαστε επιστήμονες για να συνειδητοποιήσουμε πως το κλίμα κινείται ως ένα εκρεμές απο το ένα άκρο στο άλλο προσπαθώντας να ισοροπήσει κάπου. Πάρολο που ο φετινός χειμώνας ήταν ασυνήθιστα βαρύς για την Αρκτική, ο πάγος άργησε να σχηματιστεί και ήδη έχει αρχίσει να σπάει. Η ζημιά δηλαδή έχει γίνει απο πέρυσι και εξαιτίας του φαινόμενο του albedo θα απαιτήσει περισσότερους παγωμένους χειμώνες για να αποκατασταθεί.

Γι αυτό οι επιστήμονες αναμένουν και φέτος ρεκόρ μείωσης πάγου και δεν αποκλείουν τον Σεπτέμβριο του 2008 να δούμε για πρώτη φορά στην ανθρώπινη ιστορία έναν Βόρειο Πόλο ελεύθερο απο πάγο!!